Kritik Stok Ne Demek? Yeniden Sipariş Noktası Formülü
Kritik stok ne demek, yeniden sipariş noktası nasıl hesaplanır? Günlük tüketim, tedarik süresi ve emniyet stoğuyla 170 adetlik örnek hesap.
Kritik stok, stok azaldığında müdahale etmek için belirlenen uyarı eşiğidir. Bu eşik sipariş zamanını belirlemek için kullanılıyorsa yeniden sipariş noktası olarak hesaplanır: tedarik süresinde beklenen tüketim ile emniyet stoğu toplanır. Stok sıfırlanana kadar beklemek, yeni mal gelene kadar satışın veya işin durmasına neden olabilir.
Kritik Stok Ne Demek?
Kritik seviye, işletmenin ürün bazında tanımladığı kontrol sınırıdır; her üründe aynı sayı olmak zorunda değildir. Hızlı tüketilen veya tedariki uzun süren üründe daha erken sipariş gerekebilir. Eşik belirlemek riski yönetmeye yardımcı olur, stoksuz kalmama garantisi vermez.
Kritik Stok, Minimum Stok ve Emniyet Stoğu Farkı
- Kritik stok: Uyarı veya müdahale için kullanılan operasyonel eşik.
- Yeniden sipariş noktası: Yeni siparişin ne zaman başlatılacağını gösteren miktar.
- Emniyet stoğu: Talep ve teslimat belirsizliği için tutulan tampon; sipariş noktasının tamamı değildir.
- Minimum stok: İşletme veya yazılıma göre uyarı eşiği ya da korunacak alt sınır anlamında kullanılabilir. Bu alanın neyi temsil ettiğini açıkça tanımlayın; minimum stok seviyesi rehberinde uygulama adımlarını bulabilirsiniz.
Yeniden Sipariş Noktası Formülü
Temel formül şudur:
Yeniden Sipariş Noktası = (Günlük Ortalama Tüketim × Tedarik Süresi) + Emniyet Stoğu
Günlük tüketim adet/gün ise tedarik süresini de gün olarak kullanın. Tedarik süresi, siparişin verilmesinden ürünün kullanılabilir hale gelmesine kadar geçen süreyi kapsamalıdır. İş günü ve takvim günü verilerini karıştırmayın.
Örnek Hesap: 170 Adetlik Sipariş Eşiği
Aşağıdaki sayılar öğretici bir varsayımdır; gerçek müşteri verisi veya önerilen sabit değerler değildir:
- 30 takvim gününde 600 adet tüketim: 600 / 30 = 20 adet/gün.
- 7 takvim günü tedarik süresinde beklenen tüketim: 20 × 7 = 140 adet.
- İşletmenin ayrıca belirlediği 30 adet emniyet stoğu ile eşik: 140 + 30 = 170 adet.
Basitleştirilmiş, açık sipariş ve karşılanmamış talep bulunmayan bu örnekte stok 170 adede geldiğinde sipariş değerlendirilir. Teslimat 7 günde gelir ve tüketim varsayımı tutarsa teslimattan hemen önce 30 adet kalır. Bu nedenle sipariş eşiği 170, emniyet stoğu 30 adettir; ikisi aynı şey değildir.
Açık Sipariş Varken Aynı Siparişi Tekrarlamayın
Yalnız raftaki sayıya bakmak mükerrer siparişe yol açabilir. Planlama için stok pozisyonu, genel olarak eldeki stok + açık tedarik siparişleri − karşılanmamış talep olarak değerlendirilir. Rezervasyonları iki kez düşmeyin; kullanılabilir stok tanımınızı netleştirin. Ayrıca siparişin ne zaman geleceğini kontrol edin: geç gelecek bir sipariş, bugünkü eksikliği kapatmaz. Bu, planlama yaklaşımıdır; Stoqla'nın bu hesabı otomatik yaptığı iddiası değildir.
Emniyet Stoğu Neden Gerekli?
Talep dalgalanır, tedarik gecikebilir. Emniyet stoğunu ürünün hizmet önceliği, geçmiş tüketim sapmaları ve teslimat gecikmeleriyle birlikte belirleyin. Örnekteki 30 adet hesaplanmış evrensel bir tampon değildir. Raf ömrü kısa ürünlerde tamponu büyütmek fire riskini de artırabilir.
Sipariş Miktarını Belirlemek
Sipariş noktası zamanı gösterir; miktar için ayrıca açık siparişleri, ihtiyaçları, paket katlarını, nakdi ve raf ömrünü değerlendirin. Ekonomik sipariş miktarı (EOQ), varsayımları uygunsa maliyet karşılaştırmasına yardımcı olan bir modeldir; her ürün için tek başına yeterli değildir.
Hangi Durumlarda Eşiği Yeniden Hesaplamalısınız?
- Satış hızı, sezon veya kampanya değiştiğinde talep tahmini varsayımlarını gözden geçirin.
- Tedarikçi teslimatları uzadığında gerçek teslim sürelerini güncelleyin.
- Stoksuz geçen günleri sıfır talep sanmayın; satış geçmişi karşılanamayan talebi gizleyebilir.
- Yalnız haftalık kontrol yapıyorsanız bu süreyi de planlamaya katın; sürekli izleme formülünü tek başına yeterli saymayın.
Stoqla ile Eşik Takibini Nasıl Kurabilirsiniz?
Stoqla'da ürün ve stok hareketlerini kaydedebilir, minimum stok eşikleri ve düşük stok bildirimleriyle kayıtları izleyebilirsiniz. Eşiğin işletmenize uygunluğunu siz değerlendirirsiniz; bu rehberdeki formül otomatik optimizasyon veya stoksuz kalmama vaadi değildir. Stok takip programının kapsamını inceleyin veya kendi ürünlerinizle 4 hafta ücretsiz deneyin.
Kaynak ve Hesaplama Sınırı
Formülün bileşenleri için Shopify'ın yeniden sipariş noktası rehberi incelenebilir. Buradaki örnek sabit ortalama tüketim ve tedarik süresi varsayar; hizmet seviyesi optimizasyonu, miktar indirimi veya bozulabilir ürün modeli değildir.